Konu: Üstün Zekalı Çocuklarda Eleştirel Düşünme

Eleştirel düşünme, olayların inceleme ve değerlendirme süreçlerinde görüşleri analiz ederek çıkarımda bulunma becerisidir. Eleştirel düşünen birey bağımsız ve adil düşünür, farklı fikirlere açıktır, alternatifleri bulmaya çalışır, duygu ve düşüncelerini iyi analiz eder.

Özel yetenekli çocuklar bilgiye sahip olma ve bilgiyi işleme konusunda akranlarından daha iyidirler ve eleştirel düşünmeye yatkındırlar. Özel yetenekli çocukların eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi; çocuğun güvenilir kaynakları kullanmasını, sorular sormasını, problem çözme süreçlerini ve doğru kararlar almasını etkiler. Eleştirel düşünme, bilimin gelişmesi ve üretilmesi için gerekli olan temel becerilerdendir.

Eleştirel düşünmeyi engelleyen faktörler (Nosich, 2012):

• Bireyin düşünme sürecinde kendi değer ve duygularının etkisinde kalması
• Gerçeği tüm yönleriyle araştırıp bilgi sahibi olmaması
• Doğru ya da yanlış bilgileri ayırt etmemesi
• Aklına ilk geldiği gibi yorumlaması

Ortaya Çıkabilecek Sorunlar:

Özel yetenekli çocuğun çoğunlukla eleştirel düşünmesi ve farklı fikirlerini paylaşmak istemesi çevresindekiler tarafından ukalalık, kendini beğenmişlik olarak algılanabilmektedir. Bunun sonucunda arkadaşları tarafından dışlanabilir ve motivasyonu düşebilir veya uyum sağlamak adına eleştirel düşünmeyi bırakabilir, fikirlerini ifade etmekten kaçınır ya da benlik algısı olumsuz yönde etkilenebilir.

Ne Yapmalı?

* Bu konuda sorun yaşasa da çocuğunuzu düşüncelerini söylemeye teşvik edin ve doğru ifade etme becerilerini öğretin.
* Güvenilir bilgi kaynaklarına ulaşma yöntemlerini öğretin.
* Olayların neden ve sonuçları üzerine çocukla konuşmalar yapın.