1

Konu: 16 lık sistem

http://hobikod.com/wp-content/uploads/heksabiner.jpg
Onaltılı (Heksadesimal) Sayı Sistemi Nedir ?

Binary ve desimal sistemden sonra mantık olarak aynı ancak fark olarak 16 lık tabana sahip sayılar onaltılık (hexadesimal) sayılardır. Onaltılık sistemde kullanabileceğimiz rakamlar benzer mantıkla yine 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15 şeklindedir. Ancak onaltılık sisteme göre yazılan sayılar 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,A,B,C,D,E,F,10,11,.. şeklindedir. Burada neden A, B, C, D, E, F kullandığımızı şu şekilde açıklayalım.

İlk kısımda rakam ifadesinden bahsetmiştim dikkat ederseniz, 9’dan sonra yazdığım 10,11,12,13,14,15 sayılarını da rakam kabul ettim. 10’luk sayı sistemine göre düşündüğümüz zaman 0’dan 9’a kadar olan sayıları rakam olarak kabul ediyorduk. Şimdi ise
işlemlerimizi 10 tabanında değilde 16 tabanına göre yaptığımızı düşünürsek, 10,11,12,13,14,15 ifadeleri 16 tabanına göre birer rakamdır. Peki neden bunlara A,B,C,D,E,F gibi isimler veriyoruz ? Onu da şu şekilde açıklayalım 16 sayısını 16 tabanına göre yazdığımızda 16 tabanında (10) sayısına ulaşırız. Bu demek oluyor ki her 16 lık periyotta (10) sayısına ulaşacağız. Bizim ilk başta bahsettiğimiz 16 lık tabandaki 9 dan sonra gelen 10 rakamı diğer (10) sayıları ile karışmaması için ona A harfini veriyoruz. Aynı şekilde 11,12,13,14,15 ifadelerini de harflendiriyoruz.

Peki Bu Sistemler Ne İşimize Yarar ?

Bildiğimiz gibi bilgisayar 1 ve 0 komutlarına göre çalışıyor yani ikili mantığa göre.Yani sayıları bu şekilde kullanarak bilgileri bellekte kodlamayı sağlıyoruz.