Konu: SOSYAL ZEKA

Öğrencilik yıllarınıza geri dönün; sınıfta herkesle iyi geçinen ve insanlara yardımcı olan o arkadaşınızı hatırladınız mı? Peki, işyerinizde herkesin çok sevdiği ve sorunları birlikte çözmekten keyif aldığı iş arkadaşınızı?

Şimdi soruyoruz: Onların sırrı neydi? Nasıl oluyordu da herkes onlardan minnetle söz ediyordu? Etrafındaki herkesin takdirini kazanan o arkadaşınız, büyük ihtimalle sosyal zekası yüksek bir bireydi.

Bu zeka türü, Howard Gardner’ın tanımladığı çoklu zeka türlerinden biridir. Bireyin, etkileşimde olduğu insanlarla anlaşabilme ve sorunlara çözüm üretebilme becerisini gösterir. Sosyal zekası yüksek bireyler, insani ilişkilerinde başarılı oldukları gibi müzakere alanında da yetenek sahibidirler.

Sosyal Zeka
Sosyal Zeka Nedir?
Kişilerarası Zeka ya da bir başka deyişle sosyal zeka; insanları rahat ve doğru biçimde anlama ve anlaşma, insanlarla doğru etkileşim kurma yeteneğidir. Sosyal zekası yüksek insanlar hem sözlü hem de sözsüz iletişimin yanı sıra, karşısındakinin psikolojik durumunu anlama konusunda da diğer insanlardan daha geniş bir görüş açısına sahiptir.

Kişilerarası zekası yüksek olan öğrenciler ve yetişkinler, yaşıtları arasında liderlik özelliği gösterirler. Ayrıca iletişim kurma, empati yapma, karşısındakinin ruh haline göre davranma gibi konularda da uzmandırlar.

Çocukken edinilen beceriler zekamızı etkiliyor! Çocuğunuz için bu bölümü okuyun:

İnsanlarla iyi iletişim kuran biri olmanın yolu sosyal becerilerin gelişimine bağlı olsa bile diğer zeka türleriyle de desteklemeniz daha sağlıklı bir gelişim için anahtar niteliğindedir. Zeka becerilerini bir bütün olarak geliştirmek daha etkili ve kalıcı sonuçlara ulaşmanızı sağlar.

Çocukların zihinsel becerini geliştirmede en etkili yöntem olan oyunları göz ardı etmeyin. Örneğin, kutu oyunları çocukların mantık kurma, problem çözme gibi zihinsel becerilerini geliştiriyor.

Kişilerarası zekası yüksek çocuklar ya da yetişkinlerin en ayırt edici özelliklerinden biri, hem lider ruhlu olmaları hem de kendileriyle birlikte çalışanların problemlerini kısa bir zamanda anlayarak çözüm üretebilme becerileridir. Böylelikle, birlikte çalıştıkları kişiler tarafından sevilir ve onlardan saygı görürler.

Dünyanın en saygın üniversitelerinden, Harvard Üniversitesi Profesörü Howard Gardner’ın literatüre kazandırdığı çoklu zeka kuramındaki zeka türlerinden biri olan kişilerarası zekaya sahip çocukların, yaşamlarının devamında edinecekleri meslekler ile ilgili de genel bir tahmin yürütmek mümkün.

Sosyal Zeka Özellikleri
sosyal zeka türleri
Sosyal zeka düzeyi yüksek olan çocukları ve yetişkinleri genelde kurdukları iletişimin kalitesinden ya da liderlik vasıflarından hareketle kolayca anlayabilirsiniz. Bu tür çocukların diğer özellikleri ise şöyle özetlenebilir:

Yalnızlık onlara göre değildir. Dışa dönük olmaları ile bilinirler.
Herhangi bir toplulukta en popüler olan, yokluğu hissedilenler onlardır.
Genelde, günün her saati enerjiktirler.
Yüksek ve pozitif enerjileri, etraflarındaki insanlara da yansır.
Liderlik özellikleri vardır, bulundukları ortamı, kolayca etkileri altına alırlar.
İletişim kurdukları kişi ya da kişileri iyi anlar ve onları motive edecek unsurları kısa sürede belirleyebilirler.
Karşılarındaki hemen herkesi, ikna edebilme becerileri gelişmiştir.
Karşılarındaki insanın neye ihtiyacı olduğunu ya da ne istediğini kısa konuşmalarla bile tespit edebilirler.
Empati yetenekleri gelişmiştir. Kendilerini, karşısındaki insanın yerine koyarak sorunları daha kolay çözüme kavuşturabilirler.
Takım çalışmasına yatkındırlar ve birlikte çalışarak harikalar yaratabilirler.
Hem birlikte çalıştıkları insanlara hem de iletişime geçtikleri herhangi birine güven verirler.
Mevcut ve potansiyel riskleri anlayabilir, kriz anlarında yönetimsel süreçleri çok iyi idare edebilirler.
Olası sorunlarda yapıcıdırlar ve çözüm odaklı olmaları ile bilinirler.
Karşılarındaki kişiyi çok iyi dinledikleri için sorun çözümü konusunda ilk danışılan kişi konumundadırlar.
Geliştirmek Mümkün mü? Sosyal Zeka Nasıl Geliştirilir?
Çocukluk döneminde yaşanan deneyimler, zeka becerilerinin temellerinin atılmasında pay sahibidir. Buna bağlı olarak; sosyal zeka becerilerinin istenilen düzeyde gelişmemiş olmasının sebepleri arasında aşağıdaki seçenekler yer alır:

Çocukluk döneminde örnek alınacak (rol model) birinin olmaması.
Aile bireylerinin bir ya da birkaçının normal seviyeden daha otoriter olması.
Ailenin sürekli olarak suçlayıcı ve yargılayıcı olması.
Anne-baba arasındaki tartışma ya da kavgaların sık olması.
Huzursuz bir aile ortamında büyümek.
Çocukluk döneminde yeterince sosyal bir aile ya da arkadaş çevresinin olmaması.
Yukarıdaki faktörlerle ilgili olarak, kimi çocuklarda sosyal zeka becerileri yüksek olabilirken kimi çocuklar ise ilerleyen yıllarında geliştirmek zorunda kalırlar.

Her ne kadar çocuğunuzun sosyal becerilerinin gelişmemiş olduğunu düşünseniz de, bundan korkmanıza gerek yok. Zeka becerilerini bazı egzersizler ve uygulamalarla desteklemek mümkün.

İyi Bir Gözlemci Olmasını Sağlayın!

Sosyal zekası yüksek bireyler, iyi bir gözlemci olmaları ile de bilinirler. Eğer, çocuğunuzun sosyal becerilerini geliştirmesini istiyorsanız, çevresindeki insanların sosyal etkileşimlerini ve özelliklerini gözlemlemesini sağlayın. Öncelikle etraflarında, en güçlü sosyal becerileri olan insanları gözlemleyerek başlaması mantıklı olacaktır. Onların, iletişim kurarken nasıl bir yol izlediğine dikkat etmesi gerektiğini belirtin!

Duygusal Zeka ile Destekleyin!

Duygusal zeka, sosyal zeka ile birebir aynı olmasa da benzer özellikler taşımaktadır. Dolayısıyla çocuğunuza, duygusal zeka gelişimi için yatırım yapmak aynı zamanda kişilerarası zeka gelişimi adına da yararlı olacaktır. Duygusal zeka sayesinde çocuğunuzun, hem empati yeteneğinin gelişmesine katkıda bulunabilir, hem de sosyal zekasını destekleyebilirsiniz.

sosyal zeka gelişimi
Kültürleri Tanıtın ve Anlamasını sağlayın!

Çocuğunuzun iletişim kurduğu kişi ya da kişiler, her zaman sizinle aynı kültürden gelmiyor olabilir. Bu durumda karşısındaki kişinin kültürünü yeterince tanımadığı için iletişim sorunları yaşama ihtimali vardır. Bunu aşabilmenin en nitelikli yolu ise, kültürleri tanımaktır. Farklı kültürler tanımasını sağlayarak, sosyal iletişim becerilerini de güçlendirme imkanı bulabilirsiniz.

İyi Bir Dinleyici Olması için Teşvik Edin!

Bu bireylerin en belirgin özelliklerinden biri olan nitelikli dinleme, küçük egzersizlerle geliştirilebilecek bir özelliktir. İletişim içerisindeyken bir cevap vermeden, kısa bir süre de olsa beklemesini ve bu bekleme süresinde cevabı düşünmesini söyleyin. Cevabını düşündükten sonra vermek ya da fikrini söylemek her zaman en etkili sonuçları elde etmesini sağlayacaktır.

Tebrik ve Takdir Etmeye Yönlendirin!

Bu konuda çığır açmış birçok insan, başarı durumunda karşısındaki insanı takdir ya da tebrik eder. Çocuğunuzun; ailesini, arkadaşlarını ya da onunla ortak proje yürüten insanları; başarı sonrasında içtenlikle takdir etmeye yönlendirin. Böylelikle, onlarla kuracağı iletişimin sağlıklı bir temel üzerine inşa edilebilmesine olanak sağlamış olursunuz.